UTP czy FTP – kiedy potrzebny jest ekran?
Czym różni się skrętka nieekranowana od ekranowanej i w jakich miejscach ekran naprawdę pomaga.
Krótko: w typowej instalacji domowej wybierz UTP. FTP (F/UTP) ma sens, gdy kabel biegnie w pobliżu źródeł zakłóceń elektromagnetycznych i da się prawidłowo uziemić ekran.
UTP – skrętka nieekranowana
- cieńsza i bardziej elastyczna, łatwiejsza w montażu,
- tańsza od wersji ekranowanej,
- dobra do sieci domowych i biurowych bez silnych zakłóceń.
FTP (F/UTP) – skrętka z folią ekranującą
- folia aluminiowa ogranicza wpływ zakłóceń zewnętrznych,
- zalecana obok kabli zasilających, silników, falowników i urządzeń przemysłowych,
- wymaga uziemienia ekranu i ekranowanych gniazd lub wtyków – bez nich zysk jest niewielki.
Jak dobrać?
| Sytuacja | Rekomendacja |
|---|---|
| Dom, mieszkanie, biuro | UTP |
| Trasa równolegle do przewodów 230/400 V | FTP, z uziemieniem ekranu |
| Hala, warsztat, otoczenie maszyn | FTP |
Kable ekranowane znajdziesz w kategorii kable sieciowe, np. FTP kat. 6 CCA 100 m do wnętrz lub FTP kat. 5e z żelem 100 m do ziemi. Dobór kategorii opisujemy w artykule Kat. 5e czy kat. 6.
Jak czytać oznaczenia ekranowania
Oznaczenie składa się z dwóch części (zapis wg ISO/IEC 11801): pierwsza opisuje ekran ogólny kabla, druga ekrany poszczególnych par. U/UTP to kabel bez ekranów. F/UTP, potocznie FTP, ma folię wokół wszystkich par. U/FTP ma folię wokół każdej pary i nie ma ekranu ogólnego. S/FTP ma oplot ogólny oraz folie wokół par.
W ofercie Bestlan są skrętki UTP i FTP w kategoriach 5e i 6, skrętki U/FTP kat. 6a z żyłą miedzianą oraz patchcordy S/FTP kat. 7.
Ekran działa tylko wtedy, gdy jest ciągły
Ekran musi tworzyć nieprzerwany tor od jednego końca łącza do drugiego: w kablu, we wtykach lub gniazdach, na patchpanelu i w patchcordach. Wtyk lub gniazdo bez ekranu przerywa ten tor, a ekran bez uziemienia nie spełnia swojej funkcji. Dlatego do kabla FTP dobieraj ekranowane wtyki – w ofercie są przelotowe wtyki RJ45 FTP kat. 5e i FTP kat. 6 – oraz ekranowane gniazda i patchpanele.
Przy trasie między budynkami uziemienia mogą mieć różny potencjał. Ekran połączony z uziemieniem na obu końcach może wtedy przewodzić prądy wyrównawcze, więc takie łącze zaplanuj z projektantem lub elektrykiem.
Odległość od przewodów zasilających
Normy dotyczące instalacji okablowania (np. seria EN 50174) podają zalecane odstępy między okablowaniem teleinformatycznym a przewodami zasilającymi. Ekranowanie okablowania lub metalowa przegroda zmniejsza wymagany odstęp. Jeśli możesz zachować odstęp, w typowej instalacji domowej i biurowej zwykle wystarczy UTP.
Co zyskujesz, a co tracisz przy ekranie
Kabel ekranowany lepiej znosi zakłócenia zewnętrzne, ale jest zwykle grubszy i mniej elastyczny, kosztuje więcej i wymaga ekranowanych elementów oraz uziemienia całego toru. W instalacji bez zakłóceń te koszty nie przekładają się na korzyść.
Lista kontrolna instalacji ekranowanej
- kabel FTP, U/FTP lub S/FTP,
- ekranowane wtyki i gniazda,
- ekranowany patchpanel podłączony do uziemienia,
- ekranowane patchcordy,
- sprawdzona pomiarem ciągłość ekranu na całej trasie.
Zobacz w sklepie
Najczęstsze pytania
Czy FTP działa szybciej niż UTP?
Nie. Ekran nie zwiększa prędkości – chroni przed zakłóceniami. Prędkość wynika z kategorii kabla.
Czy ekran trzeba uziemić?
Tak. Nieuziemiony ekran może pogorszyć sytuację, dlatego stosuje się go razem z ekranowanymi złączami i prawidłowym uziemieniem.
Czym różni się FTP od U/FTP?
FTP (F/UTP) ma jedną folię wokół wszystkich par, a U/FTP osobną folię wokół każdej pary i nie ma ekranu ogólnego. Oba rodzaje są ekranowane, ale chronią w inny sposób.
Czy do kamer IP potrzebny jest kabel ekranowany?
Najczęściej nie. Ekran rozważ, gdy trasa biegnie obok przewodów zasilających, silników lub falowników i możesz prawidłowo uziemić ekran na całej trasie. Plan okablowania opisujemy w artykule Jak zaplanować okablowanie do monitoringu IP z zasilaniem PoE.
Czy patchcord też musi być ekranowany?
Jeśli ekran ma działać na całym łączu, tak: ekranowany kabel, ekranowane gniazda i ekranowane patchcordy. W ofercie są patchcordy S/FTP kat. 7.
Czy kabel FTP można zakończyć nieekranowanym wtykiem?
Technicznie tak, ale ekran nie zostanie wtedy podłączony, więc traci sens. Do kabla FTP użyj wtyku ekranowanego.